W energetyce są kwalifikacje wydawane przez komisje kwalifikacyjne, na wniosek. Kwalifikacje zostały podzielone na 3 grupy: G1 (elektryczne), G2 (energetyczne), G3 (gazowe).
Świadectwo kwalifikacyjne jest wymagane dla rodzajów prac i stanowisk w zakresie:
-
eksploatacji – do których zalicza się stanowiska osób wykonujących prace dotyczące obsługi, konserwacji, remontu, naprawy, montażu lub demontażu i czynności kontrolno-pomiarowych (E);
-
dozoru – do których zalicza się stanowiska osób kierujących czynnościami osób wykonujących prace określone w w/w pkt lub stanowiska osób sprawujących nadzór nad eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci (D).
Powyżej wymienione prace, obejmują wykonywanie z zachowaniem zasad bezpieczeństwa i higieny pracy i wymagań ochrony środowiska czynności w zakresie:
-
obsługi, które mają wpływ na zmiany parametrów pracy obsługiwanych urządzeń, instalacji i sieci; 2) konserwacji, które są związane z zabezpieczeniem i utrzymaniem należytego stanu technicznego urządzeń, instalacji i sieci;
-
remontu lub naprawy, które są związane z usuwaniem usterek i awarii urządzeń, instalacji i sieci w celu doprowadzenia ich do wymaganego stanu technicznego;
-
montażu lub demontażu, które są niezbędne do instalowania lub odinstalowywania i przyłączania lub odłączania urządzeń, instalacji i sieci;
-
kontrolno-pomiarowym, które są niezbędne do dokonania oględzin, oceny stanu technicznego, parametrów eksploatacyjnych, jakości regulacji i sprawności energetycznej urządzeń, instalacji i sieci.
Świadectwo kwalifikacyjne jest wymagane do wykonywania czynności związanych z eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci, z wyjątkiem czynności związanych z obsługą:
-
urządzeń elektrycznych o napięciu znamionowym nie wyższym niż 1 kV i mocy znamionowej nie wyższej niż 20 kW, jeżeli w dokumentacji urządzenia określono zasady jego obsługi;
-
urządzeń lub instalacji cieplnych o mocy zainstalowanej nie wyższej niż 50 kW.
RODZAJE URZĄDZEŃ, INSTALACJI I SIECI, DLA KTÓRYCH JEST WYMAGANE ŚWIADECTWO
KWALIFIKACYJNE DO WYKONYWANIA CZYNNOŚCI ZWIĄZANYCH Z ICH EKSPLOATACJĄ
(G1) Grupa 1. Urządzenia, instalacje i sieci elektroenergetyczne wytwarzające, magazynujące,
– przetwarzające, przesyłające i zużywające energię elektryczną:
-
urządzenia prądotwórcze przyłączone do sieci przesyłowej lub dystrybucyjnej energii elektrycznej bez względu na wysokość napięcia znamionowego;
-
urządzenia, instalacje i sieci elektroenergetyczne o napięciu znamionowym nie wyższym niż 1 kV;
-
urządzenia, instalacje i sieci elektroenergetyczne o napięciu znamionowym wyższym niż 1 kV i napięciu znamionowym nie wyższym niż 30 kV;
-
urządzenia, instalacje i sieci elektroenergetyczne o napięciu znamionowym wyższym niż 30 kV i napięciu znamionowym nie wyższym niż 110 kV;
-
urządzenia, instalacje i sieci elektroenergetyczne o napięciu znamionowym wyższym niż 110 kV;
-
zespoły prądotwórcze o mocy wyższej niż 50 kW;
-
urządzenia elektrotermiczne;
-
urządzenia do elektrolizy;
-
sieci elektrycznego oświetlenia ulicznego;
-
elektryczna sieć trakcyjna;
-
elektryczne urządzenia w wykonaniu przeciwwybuchowym;
-
urządzenia umożliwiające magazynowanie energii elektrycznej i jej wprowadzanie do sieci elektroenergetycznej o mocy wyższej niż 10 kW;
-
aparatura kontrolno-pomiarowa oraz urządzenia i instalacje automatycznej regulacji, sterowania i zabezpieczeń urządzeń i instalacji wymienionych w pkt 1–12;
-
urządzenia techniki wojskowej lub uzbrojenia;
-
urządzenia ratowniczo-gaśnicze;
-
urządzenia ochrony granic.
(G2) Grupa 2. Urządzenia wytwarzające, magazynujące, przetwarzające, przesyłające i zużywające ciepło oraz inne urządzenia energetyczne:
-
kotły parowe oraz wodne na paliwa stałe, płynne i gazowe, o mocy wyższej niż 50 kW
i mocy nie wyższej niż 500 kW, wraz z urządzeniami pomocniczymi; -
kotły parowe oraz wodne na paliwa stałe, płynne i gazowe, o mocy wyższej niż 500 kW
i o mocy nie wyższej niż 1800 kW, wraz z urządzeniami pomocniczymi; -
kotły parowe oraz wodne na paliwa stałe, płynne i gazowe, o mocy wyższej niż 1800 kW,
wraz z urządzeniami pomocniczymi; -
sieci i instalacje cieplne wraz z urządzeniami pomocniczymi, o przesyle ciepła wyższym
niż 50 kW i o przesyle ciepła nie wyższym niż 500 kW; -
sieci i instalacje cieplne wraz z urządzeniami pomocniczymi, o przesyle ciepła wyższym
niż 500 kW; -
turbiny parowe oraz wodne o mocy wyższej niż 50 kW i o mocy nie wyższej niż 15 MW,
wraz z urządzeniami pomocniczymi; -
turbiny parowe oraz wodne o mocy wyższej niż 15 MW i o mocy nie wyższej niż 100 MW,
wraz z urządzeniami pomocniczymi; -
turbiny parowe oraz wodne o mocy wyższej niż 100 MW i o mocy nie wyższej niż 500 MW,
wraz z urządzeniami pomocniczymi; -
turbiny parowe oraz wodne o mocy wyższej niż 500 MW, wraz z urządzeniami
pomocniczymi; -
przemysłowe urządzenia odbiorcze pary i gorącej wody o mocy wyższej niż 50 kW
i o mocy nie wyższej niż 500 kW; -
przemysłowe urządzenia odbiorcze pary i gorącej wody o mocy wyższej niż 500 kW;
-
urządzenia wentylacji, klimatyzacji i chłodnicze o mocy wyższej niż 50 kW i o mocy nie
wyższej niż 500 kW; -
urządzenia wentylacji, klimatyzacji i chłodnicze o mocy wyższej niż 500 kW;
-
pompy, ssawy, wentylatory i dmuchawy o mocy wyższej niż 50 kW i o mocy nie wyższej
niż 500 kW; -
pompy, ssawy, wentylatory i dmuchawy o mocy wyższej niż 500 kW;
-
sprężarki o mocy wyższej niż 20 kW i o mocy nie wyższej niż 200 kW oraz instalacje
sprężonego powietrza i gazów technicznych; -
sprężarki o mocy wyższej niż 200 kW oraz instalacje sprężonego powietrza i gazów
technicznych; -
urządzenia do składowania, magazynowania i rozładunku paliw o pojemności
składowania odpowiadającej masie ponad 100 Mg; -
piece przemysłowe o mocy wyższej niż 50 kW;
-
urządzenia umożliwiające przechowywanie ciepła lub chłodu w celu ich późniejszego
wykorzystania o mocy wyższej niż 10 kW; -
aparatura kontrolno-pomiarowa i urządzenia automatycznej regulacji do urządzeń,
instalacji i sieci wymienionych w pkt 1–20; -
urządzenia techniki wojskowej lub uzbrojenia; ( niepotrzebne usunąć)
-
urządzenia ratowniczo-gaśnicze;
-
urządzenia ochrony granic.
(G3) Grupa 3. Urządzenia, instalacje i sieci gazowe wytwarzające, przetwarzające, przesyłające, magazynujące i zużywające paliwa gazowe:
-
urządzenia do produkcji paliw gazowych, generatory gazu;
-
urządzenia do przetwarzania i uzdatniania paliw gazowych, rozkładnie paliw gazowych,
urządzenia przeróbki gazu ziemnego, oczyszczalnie gazu, rozprężalnie i rozlewnie gazu
płynnego, odazotownie, mieszalnie; -
urządzenia do magazynowania paliw gazowych;
-
sieci gazowe o ciśnieniu nie wyższym niż 0,5 MPa (gazociągi, stacje gazowe, zespoły
gazowe na przyłączu, w tym punkty gazowe); -
sieci gazowe o ciśnieniu wyższym niż 0,5 MPa (gazociągi, stacje gazowe, zespoły
gazowe na przyłączu, tłocznie gazu); -
urządzenia i instalacje gazowe o ciśnieniu nie wyższym niż 5 kPa;
-
urządzenia i instalacje gazowe o ciśnieniu wyższym niż 5 kPa;
-
przemysłowe odbiorniki paliw gazowych o mocy wyższej niż 50 kW;
-
turbiny gazowe;
-
aparatura kontrolno-pomiarowa, urządzenia sterowania do urządzeń, instalacji i sieci
wymienionych w pkt 1–9; -
urządzenia i instalacje do skraplania gazu ziemnego;
-
urządzenia i instalacje do regazyfikacji skroplonego gazu ziemnego;
-
instalacje do tankowania sprężonego gazu ziemnego;
-
instalacje do tankowania skroplonego gazu ziemnego;
-
urządzenia techniki wojskowej lub uzbrojenia.
W razie stwierdzenia, że eksploatacja urządzeń, instalacji lub sieci jest prowadzona niezgodnie z przepisami dotyczącymi ich eksploatacji, na wniosek pracodawcy, inspektora pracy, Prezesa URE lub innego organu właściwego w sprawach regulacji gospodarki paliwami i energią, o których mowa w art. 21a prawo energetyczne, sprawdzenie spełnienia wymagań kwalifikacyjnych należy powtórzyć.
Zabrania się zatrudniania przy samodzielnej eksploatacji sieci oraz urządzeń i instalacji określonych w przepisach, o których mowa w ust. 6 ustawy prawo energetyczne, osób bez kwalifikacji, o których mowa w ust. 1 ustawy prawo energetyczne. Pracodawca może dopuścić do wykonywania prac eksploatacyjnych przy urządzeniach energetycznych, pod nadzorem osoby uprawnionej, osoby nieposiadające świadectw kwalifikacyjnych:
-
w celu przygotowania zawodowego z uwzględnieniem przepisów dotyczących zatrudnienia młodocianych;
-
będące uczniami szkoły ponadpodstawowej prowadzącej kształcenie w zawodzie, dla którego podstawa programowa kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2021 r. poz. 1082 oraz z 2022 r. poz. 655), przewiduje nabycie umiejętności związanych z wykonywaniem prac eksploatacyjnych przy urządzeniach energetycznych;
-
reprezentujące organy nadzoru;
-
prowadzące specjalistyczne prace serwisowe.








